Geçen hafta Çivril'den gelen kısa bir görüntü telefonlarda elden ele dolaştı. Işıklı Gölü'nün sazlıkları arasında bir kedi ağır adımlarla yürüyor. İlk bakışta mahallemizdeki tekirlerden biri sanırsınız. Biraz durup bakınca bacaklarının daha uzun olduğunu, yürüyüşünün başka bir yere ait olduğunu fark ediyorsunuz. Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerinin doğal yaşam alanında görüntülediği bu saz kedisi, sazların arasında bir süre dolaştıktan sonra gözden kayboldu.
Bu kadar. Kimse onu yakalamadı, kimse sevmeye kalkmadı, kimse eve götürmedi. Görüldü, kayda geçti ve yoluna devam etti. Bence haberin en güzel yanı da bu.
Saz kedisi adını yaşadığı yerden alıyor. Afyon Kocatepe Üniversitesi'nin bu tür üzerine hazırladığı koruma çalışmasında ülkemizde "suyu seven ve suda avlanan tek yabani kedi türü" olarak tanımlanıyor. Böyle bir kedinin Işıklı'yı seçmesi de rastlantı değil. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sulak alanlar listesinde Işıklı Gökgöl, "ulusal öneme haiz sulak alan" olarak geçiyor. Büyük Menderes'in doğduğu bu göl, kuşlarıyla, sazlıklarıyla, balıklarıyla bütün bir canlılar dünyasına ev sahipliği yapıyor. Saz kedisi o evin sessiz kiracılarından yalnızca biri.
Sevgi de kafes olabilir
Aynı günlerde Çivril'den bir haber daha geldi, ama bu kez tablo farklıydı. İlçede usulsüz olarak beslendiği belirlenen bir kaya kartalı Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerince koruma altına alındı. Kartalı evinde besleyen kişiye 205 bin lira ceza kesildi. Kartal, veteriner hekimlerin yaptığı sağlık kontrollerinden sonra yeniden doğaya salındı.
O kişinin niyetini bilmiyoruz, yargılamak da bize düşmez. Belki yaralı bulup acıdı, belki gözü gönlü kaldı. Yaban hayvanına duyulan hayranlık insanın içinden gelen bir şey. Ama kartalın evi balkon değil, yamaçtır. Kanatlarını açacak gökyüzü olmayan bir kartal, ne kadar iyi beslenirse beslensin, artık kartal değildir.
Peki yolda yaralı bir kuşa, bitkin bir yaban hayvanına rastlarsak ne yapacağız? Bunu bilen kurumlar var. Doğa Koruma ve Milli Parklar ile protokolle çalışan Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yaban Hayvanları Birimi, birçok yaban hayvanı için en önemli ilk yardımın hayvana sessiz, loş ve sakin bir ortam sağlamak olduğunu anlatıyor. Gerisi uzmanların işi. İyi niyetimizin en doğru hâli, hayvanı kendimiz kurtarmaya kalkmadan Doğa Koruma ekiplerine haber vermek.
Kolay olmayan komşuluk
Bu işi tozpembe anlatırsak haksızlık etmiş oluruz. Yaban hayatıyla komşuluk her zaman bir belgesel tadında geçmiyor. Çameli'de tarım arazilerine zarar veren yaban domuzlarına karşı, farklı illerden gelen avcıların da katıldığı bir mücadele yürütülüyor. Haberde 100 avcıdan söz ediliyor. Çameli Avcılar Kulübü Başkanı Murat Genç'in aktardığına göre bu mücadele mahalle sakinlerinin talepleri doğrultusunda yapılıyor. Emeği tarlada olan köylünün derdi gerçek. Bir gecede sökülen bir tarlanın acısını ekranın başında oturup anlayamayız.
Aynı hafta Çivril'de kaçak ağaç kesimine jandarma müdahale etti. Yani bir yanda saz kedisini görüntüleyen ekipler, öbür yanda ağacını, kartalını, tarlasını korumaya çalışan insanlar ve kurumlar var. Hepsi aynı ovada, aynı haftada.
Bence bütün bu haberlerin anlattığı tek bir şey var: Doğayla ilişkimiz ya sahiplenmeye ya da düşmanlığa kaymaya çok yatkın. Ya kartalı kafese koyuyoruz ya domuzu baş belası sayıyoruz ya da ağacı kimsenin malı değilmiş gibi kesiyoruz. Oysa komşulukta ölçü önemlidir. Komşunun kapısını izinsiz çalmazsın, bahçesine girmezsin. Aranızda bir sorun çıkarsa da öfkeyle değil, kuralıyla ve muhtarıyla çözersin. Yaban hayatında bu muhtarlığı bilim ve ilgili kurumlar yapıyor. Kararları onlara bırakmak, kurallara uymak hepimizin işi.
Okullar ara tatilde, çocuklar evde. Belki bu hafta sofrada o kısa görüntüyü birlikte açıp izlemenin tam zamanı. Çocuğa "Bak, bu kedi bizim değil, ama bizim gölümüzde yaşıyor" demek, ona verilebilecek en güzel derslerden biri olabilir. Sevmenin her zaman dokunmak, beslemek, sahip olmak anlamına gelmediğini erkenden öğrenen çocuk, ileride ne kartalı kafese koyar ne de sazlığı kurutur.
Işıklı'nın sazlıkları sessizce yerinde duruyor. İçinde, bizim pek göremediğimiz bir hayat sürüp gidiyor. Bir hayvanı sevmenin belki de en zor yolu, onu görüp yerinde bırakabilmek. Kendimize dürüstçe soralım: Biz bunu becerebiliyor muyuz?

Okur yorumları 0
Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır. Kişisel bilgi, hakaret veya reklam içeren yorumlara yer verilmez.